کانون فرهنگی هنری امام حسین (ع) مسجد کاج
به نام خدا،کانون فرهنگی هنری امام حسین (ع) مسجد حسینه کاج، در سال 1390 در روستای خورمیز سفلی، واقع در شهرستان مهریز تاسیس شد.هدف این وبلاگ ارسال مطالب فرهنگی هنری و گزارش عملکرد کانون می باشد.
فریضه امربمعروف ونهی ازمنکر وشیوه های برخورد باآن

   ازمهمترین وعظیم ترین ،بهترین وعالیترین فرائض وواجبات اسلامی امربمعروف ونهی ازمنکراست .ومهمترین اصل اعتقادی دراسلام توحید یعنی پرستش خدای یگانه می باشد ومهمترین اصل عملی امربه معروف ونهی ازمنکراست زیرا درعمل به چنین فرائضی است که سایراحکام الهی احیا واجرا می گرددوزشتتیها ازچهره جامعه ومسلمانان زدوده می شودوحضورضروری صالحان درجامعه تثبیت میگردد. حضرت علی (ع) فرمودن :که"پایداری دین امربمعروف ونهی ازمنکر واقامه حدودآن است".


نویسنده: سید ناصرمیربلوکی

  تمام افرادی که بعنوان گناه کار مورد امرونهی قرارمی گیرنددارای روحیه وخصوصیات یگانه وهماهنگ نبوده اندوبنابراین باید برخورد باآنها باتناسب خصوصیاتی که دارند باآنها صورت گیرد.

       نظر به گستردگی ابعادزندگی بشر وسرپیچیهایش ازاحکام شرع وعقل درتمامی زندگی هیچ سازمان ودستگاه گسترده ای باصرف بالاترین هزینه قادر به اصلاح جامعه وکنترل افرادآن نخواهدبودبه همین دلیل پروردگارعالم باتکلیف قراردادن امربمعروف ونهی ازمنکربه مثابه مترقی ترین حکم اجتماعی که موفقیت وکارایی آن که بارها به اثبات رسیده است.اصلاح جامعه راممکن وآسان کرده است به گونه ای که اصلاح مردم به دست خودآنهادرهمه جا وحتی  درخصوص ترین محیط زندگی صورت می گیرد.وکمترین هزینه ای رابرای بیت المال دربرنداردواسلام باواجب کردن امر ونهی وولایت محدودی درجلوگیری ازگناه برای مومنین نسبت به گناهکاران قرارداده است ودرعمل نوعی تشکیلات وسیعی بدون هزینه وسازنده درهمه جای جامعه اسلامی بوجودآورده است.وباپاداش بزرگی که برآن مقررکرده وتهدیدی که برترک آن کرده است تحقق این وظیفه را تضمین نموده است.

 

امربمعروف ونهی ازمنکرچیست

 

     واژه معروف یعنی هرکارنیکی است که علاوه برنیکی آن انجام دهنده اش آن رابه این وصف "نیکی"بشناسد یاتوسط دیگری به این عنوان شناخته شود.

     واژه منکریعنی هرکاربدی است که انجام دهنده آن خودش آن رابه این وصف "بدی"بشناسدویاتوسط دیگری شناسانده شود.

    معروف دراصطلاح ادبی جنس است وشامل هرگونه کارنیک خواهد بود منظور ازنیک درمفابل بد یعنی اینکه علاوه برواجبات شامل مباح ومستحبات هم می شودچنانکه کلمه بد علاوه برحرام شامل مکروهات"کارهای ناپسند"می شود. گاهی واژه نیک بهرچیزی که شایسته ستایش است گفته می شودواما واژه منکر تنها به معنی کاربد است که همان کارهم حرام می باشد. و واژه معروف به معنی چیزی است که عقل وفطرت پاک آنرابه نیکی بشناسد ومنکرآن است که عقل وفطرت پاک آنرا به نیکی نشناسد.

      امربه معروف یعنی وادارکردن مردم به انجام کارهای پسندیده وخوب ومشروع واطاعت از خداوند. ونهی ازمنکر یعنی منع ازکارهای زشت.

      امربمعروف بمعنی فرمان دادن به معروف ودرلغت به معنی شناخته شده،مشهور،کارنیک وعمل خیر ودراصطلاح شرع "معروف "کاری است که دین به درستی برآن صحه گذاشته وخدا متعال آن رابه رسمیت شناخته است وبراین اساس امربمعروف امرکردن کسان برای انجام دادن شرع یا اموری است که خدای تعالی آن رابه رسمیت شناخته است .

     نهی ازمنکر یعنی بازداشتن از منکراست ومنکر ضدمعروف است وکاری است که پروردگارآن رابه رسمیت نشناخته است..

 

فلسفه امربه معروف ونهی ازمنکر

 

     فلسفه امر ونهی هدایت وصیانت شخص درجامعه ازبدیها ،گرایش به نیکهاودرنتیجه پایداری وحاکمیت دین وارزشهای انسانی درجامعه است.

    امام علی (ع) می فرمایند"خداوند امربمعروف رابرای اصلاح عموم ونهی از منکررابرای بازداشتن بی خردان واجب فرمود""نهج البلاعه حکمت 244"

    امر به خوبیها ونهی ازبدیها دواصل پذیرفته شده همه ملل واقوام درطول تاریخ زندگی انسان بوده است زیرا این دواصل دربردارنده منافع انسانهاومنطبق باعقل وفطرت هستند والبته خوبیها وبدیها نزد اقوام گوناگون متفاوت است.

    امرونهی دینی شرایطی داشته وضروری است ورعایت ننموده آن که رعایت آن اصل مهمی است که ازجنبه اخلاقی وروانی خاص برخورداراست وبی توجهی این اصل مهم راکم رنگ  ویادشوار می سازد.آنچه باید درامرونهی مورد توجه قرارگیردباید ونبایدهای شرعی وعقلی است.وبی توجهی به دستورات دینی که بدون شک تاثیرسخن کسانی که نسبت به حدودواحکام الهی  بی توجه واز عمل به آن بی بهر ه اند کم است.

بهترین راه مصداق فلسفه امر ونهی برای بدست آوردن "خوبی وبدی"مراجعه به شرع مقدس است.

 

اهمیت داشتن امرونهی

 

     امر بمعروف ونهی ازمنکر  هفتمین وهشتمین اصل ازفروع دین نزد شیعه به شمار می آیدومرادازآن برانگیختن مردم به اطاعت ازپرورگار وبازداشتن ازگناه می باشدوآنکه باگفتار وکردار ونیز پندارنیک همراه است بدینگونه که امرکننده به نیکی ونهی کننده ازبدی بیان می شود وباسخن نرم ودرصورت لزوم باگفتار درشت خود ونیز بافرمان دادن وبااحترام خویش مردم رابه نیکی برمی انگیزد وازبدی بازمی دارد که اندیشه نیک داشته وکارنیک را باجان ودل دوست می داردوکارزشت را دشمن می شماردوامام صادق (ع) می فرمایند"خودگونه ای امربه معروف ونهی ازمنکراست"

      بکارگرفتن روشهای خشنونت آمیزدرامر بمعروف ونهی ازمنکر  رابیشتر علما روا نشمرده اندامابرخی از آنها مانند سیدمرتضی رضی بکارگرفتن اینگونه روشهاراازسوی همه امرکنندگان ونهی کنندگان روا دانسته است  وبرخی مانند شیخ طوسی وابوالفتوح امربمعروف ونهی ازمنکررا واجب عینی دانسته ودر تائید نظرخود به آیه 115 سوره آل عمران استناد جسته اند وبیشتر فقها  به استناد به آیه 104 سوره آل عمران آن راواجب کفایی شمرده اند.

اهمیت رفتار درامرونهی  عبارت است ازمجموعه حالات وحرکات  واتخاذ مواضع انسان ازطرف رفتار بمعنی حرکت وسلوک درآمده است. ورفتارسازی بمعنی ساختن طرزحرکت بعمل آمده برای یک شخص برای حرکت ومسیر مشخصی است واین درواقع ایجاد تحول درفکروباوراست.ونظارت عبارت است از تحت نظر داشتن یک جریان ویااجرای زمان است که درقالب امر بمعروف ونهی ازمنکرشرعی است.

 

شیوه های برخوردآن درجامعه

 

       شکست  امرونهی که باموفقیت نمی باشدریشه درانتخاب زمان ومکان دارد که انتخاب زمان ومکان نامناسب سماجت وپرخاشگری گناهکار را به همراه داردودر صورتی که دولت درباره امرونهی همکاری راقطع نکند بدون شک وحدت  مردم ودستگاه حکومت بازده حرکتی را درسطح بالایی افزایش می دهدواختلاف بین این دوقطب اساسی هرطرح وحرکتی درکشور را به اختلال می کشاند وامرونهی دچار رکود می شود وبی توجهی به شیوه ها ی اجرای موفق امرونهی دینی مثل هرعمل دیگر باید باشیو ه های موفق وروشهای کارشناسانه صورت گیرد.

نحوه برخورد باید هماهنگ وهمسو وباویژگیهای مناسب خودش باشد تاموفقیت حاصل گردد.

برخورد موفق بانوجوانان گناهکاری که به سن بلوغ رسیده اند شیوه خاص خودرا طلب می کندوآنهابراساس اعتماد،اظهارمحبت،هماهنگی روحی باآنها،تشویق وامثال آن ارشاد می شوند امر ونهی باآنها باید به طوردوستانه وبااحترام صورت گیردبیشتر گناهان نوجوانان باتوجه به شرایط سنی آنها ناشی ازجهل ایشان به حکم خدا صورت می گیردازاین رو توضیح واجب وحرام بصورت دوستانه ومطابق بافهم نوجوانان اثرخوبی دارد.

      امرونهی باجوانان هنگامی که انسان دوران کودکی ونوجوانی  راسپری کردوبه دوران جوانی یعنی دوران بلوغ فکری وجسمی وشکوفا یی استعدادها وانتخابها خود نایل گردیدوارشادجوانان دراسلام ازاولویت خاصی برخوداراست وعلت آن پذیزش سریع وقدرت عمل وطول عمری است که جوانان ازآن برخودار هستندکه درپرتوآن می توانندبرکات وخدمات فراوانی رابه اسلام ومسلمین ارائه دهند.

      امرونهی بزرگسالان ازسوی کسانی است که ازسن بیشتری برخوردارند نیازمند اجرای برخی شیوه ها است که ازسابقه ایمان بیشتری برخوداربودند واحترام آنهامورد توجه اسلام است.وخودرا باتجربه ترازدیگران می دانندوچه بسا خودراآگاهترازآنها به حساب آوردندوبرخی به نوع غرورپیری مبتلا می شوند که امر ونهی رابامشکل روبرو می کندکه به اظهار غرورآنهامنتهی شود یکی ازشیوه های موثر دربزرگسالان  این است که آنهادوباره عمل خودراموردقضاوت قراررهندمثلا ازآنهابخواهیم که ازقرائت نمازما اظهار نظرنمایند.

شیوه امر ونهی روسا ، روسای دستگاههای دولتی وغیردولتی ازقدرت ونفوذدرانجام کارها،تغییروتحولها،عزل ونصبها وتضعیف وتقویت افرادبرخوردارند واین قدرت بساکه که باعث روحیه گردد که مانع پذیرش امرونهی از زیردستان می گردد.امرونهی مسئولین بایدباویژگیهایی همراه باشدکه میزان تائیدآن راافزایش دهدوبه نتیجه مطلوب منتهی شودتذکر کلی وغیرمستقیم به روسا می تواندکاربرد فراوانی داشته باشدامرونهی مسئولین ازجایگاه بسیار مهم وعظیمی برخوداراست

       امرونهی اعضای خانواده  یکی ازمسایل مهم فرهنگی خانواده های مسلمان ازآنجا ئی که خوبیها وبدیهای هریک ازاعضای خانواده دراعتبار وسرنوشت آنها بی تاثیر نمی باشد باید احساس مسئولیت بیشتری درامربمعروف ونهی ازمنکر ازیکدگر داشته باشند. ویکی ازروشهای امرونهی دینی درخانواده این است که سرپرست خانواده واجبات دینی رابزرگ وبااهمیت تلقی کندوزشتی گناه رانیز بزرگ شماردواین رادرسخنان واعمال خود گوشزد کرده  وبه اجرا درآورد.

   هریک ازدستورات واحکام الهی درخورآن است که درفرهنگ خانوادگی مسلمانان بزرگ شمرده شودواینک ازروشهای اصلاح فرزندان طرح دوستی آنها باجوانان باتقوابوده وحتی اگر والدین هزینه ای هم صرف نمایندتافرزندخودراباافرادصالح دوست گرداندکارپسندیده ای کرده اندبلکه اگر این دوستی سبب انجام واجب وترک حرام گردد تحقق آن واجب است.

    وبااین وجود امر ونهی درجامعه اسلامی  که افرادرا به کارهای خوب ونیک تشویق می کنند وبه راه درست هدایت کرده وهمچنین آنهارا ازکارها بد وناپسند باز می داردتاجامعه ازهرگونه فساد وتباهی درامان باشد ونتیجه می کیریم که دستورات واحکام خداوند داده شده است دارای آثارفراوانی بوده تامخلوقات خود دردنیا باخوب وبد زندگی آشنا کرده تاآنها باعقل وفطرتی که دارند به جامعه نمونه وباافرادباایمان تبدیل شوند.

فهرست منابع

1- نوری،حسین : امربمعروف ونهی ازمنکر ،ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، قم،دفترتبلیغات اسلام حوزه علمیه ،1375.

2- اکبری ،محمدرضا :تحلیلی نو وعملی زا امر بمعروف ونهی ازمنکر درعصر حاضر ،قم، انتشارات شهید فهمیده،1375.

3- صدر حاجی سیدجوادی : دایره المعارف تشیع ،تهران ،نشرشهید سعید محبی،1375.

4- سبحانی ،جعفر : فرهنگ معارف اسلامی ،تهران ، قومس،13730.

5- مجموعه مقالات هم اندیشی نظارت روحی ونقش آن دراصلاحات اجتماعی: ستاد امربمعروف ونهی ازمنکر سازمان صدا وسیما، تهران ،1384.

 


ابزار و قالب وبلاگ :: تم ویوز

لينك | نوشته شده در یکشنبه ٧ آبان ۱۳٩۱ساعت ۱٠:٠٩ ‎ق.ظ توسط کانون امام حسین(ع) نظرات ()