کانون فرهنگی هنری امام حسین (ع) مسجد کاج
به نام خدا،کانون فرهنگی هنری امام حسین (ع) مسجد حسینه کاج، در سال 1390 در روستای خورمیز سفلی، واقع در شهرستان مهریز تاسیس شد.هدف این وبلاگ ارسال مطالب فرهنگی هنری و گزارش عملکرد کانون می باشد.
 

ارتباط آموزش وافزایش بهره وری درکتابخانه ها

مقدمه

بهره وری بعنوان سنجش عملکردوارزیابی فعالیتهای حوزه کتابداری واطلاع رسانی حایزاهمیت می باشدودربهره وری بخشی ازسنجش جنبه مقایسه ای دارد وبهره وری سازمانی دراین نگرش به تنهایی قابل مقایسه نمی باشدبلکه عملکرد هرسازمان درقیاس باعملکردسازمانهای دیگری که درآن بخش فعالیت دارندسنجیده می شوندودرحوزه کتابداری واطلاع رسانی بهره وری هرکتابخانه ازاین دیدگاه،باتوجه به اهداف کلی بخش اطلاع رسانی ومیزان تحقق آن اهداف ازطریق عملکردآن واحدارزیابی می شودوقوت یاضعف عملکردمی تواند بهره وری ازکتابداری واطلاع رسانی راتحت تاثیرقراردهدوتلاش وکوشش مدیریت بهره وری برایجادموازنه عملکردها وبهینه سازیهاآنهابه منظورتحقق بهره وری می باشد.

یکی ازوظایف نظام مدیریتی درکتابخانه هابوجودآوردن فرهنگی می باشدکه برپایه آن بهره وری بعنوان یک روش زندگی حرفه ای ویک راه اندیشیدن درمیان کارکنان ایجاد می کندولازم است که سیستم آموزسی کشور به این امر توجه کندوبرای پدیدآوردن آن درانسانهابرنامه های آموزشی معینی رادر نظر بگیرند.وبهره وری یک مشغله فکری ویک احساس مسئولیت ملی وسازمانی تبدیل می شودودرچنین وضعیتی بهره وری نهادینه گردیده وهریک ازافراد اجتماع به این اهمیت می رسندکه تلاش وکوشش آنهاجهت بهره وری ازچه جایگاهی دربرنامه های توسعه پایدار برخوردار می باشدوذهنیت آن باید درهمه افراد اعم ازکتابداران متخصص وتجربی نهادینه وعمومی گرددیعنی لازم است که این مفهوم بخشی ازوجود فرآیند ذهنی هریک ازکارکنان راتشکیل  دهدوفرد بایست به بهره وری اعتقادداشته وبه وظیفه کاری خودازدیدگاه بهره وری اندیشه نمایدواصول بهره وری رابکار بردوکتابخانه هامی بایست بتواندبااستفاده ازنیروی متخصص وکارآمدتکنولوژی جدیداطلاعات رابه کاربران واستفاده کنندگان آموزش دهندوبمنظورپیشبردآن دراجتماع درنحوه کارخود تغییروتحول ایجاد نمایندوکتابداران نیازمند آموزشهای نوین بوده تابادانش ومهارت جدیدبتواند نقش خودراایفاکنند.

یک سیستم اطلاعاتی به مثابه سازمانی می باشدکه ارتقای بهره وری درآن مستلزم استفاده بهینه ازاطلاعات سازمان یافته  ونظام مند بوده که این امرباذخیره سازی وبازیابی درست اطلاعات امکان پذیرمی باشد وبرای رسیدن به این هدف یعنی بهره وری درسیستم اطلاع رسانی به وسایل واسطی نیاز داریم تابتوانیم بااستفاده ازآنهادرکمترین زمان وباکمترین نیرو به مناسبترین اطلاعات مورد نیازدست پیداکنیم ویا به عبارت دیگر بهره وری درذخیره سازی وبازیابی اطلاعات مستلزم استفاده از وسیله نظام مند می باشد.که توسط آن بتوان نظم را درسیستم ایجادنمود وحداکثراطلاعات موردنیاز درسیستم قابل بازیابی باشد.


نویسنده:سیدناصرمیربلوکی

تعریف ومفهوم  بهره وری

جامعترین تعریف بهره وری آفتالیون رابطه میان میزان تولید درمدتی معین وعوامل دخیل درجریان تولید تعبیر شده است.

ارزیابی عملکرد عبارت است سنجش میزان تلاش وحدود موفقیت فردشاغل دراجرای  وظایف شغلی وتکالیف رفتاری مورد انتظار می باشد.

کارایی عبارت است ازدرست انجام دادن کارهاکه درآن به درست بودن روش اجرایی کارتاکید می شود.

اثربخشی عبارت است ازانجام کارهای درست که درآن گذشته ازروش دستیابی به هدف مورد تاکیداست .

بهره وری مفهوم ومعیاری است که برروی ارزیابی عملکردفعالیتهای یک مجموعه که به کمک آن می توان بطور مستمر شرایط موجود راارزیابی وبهبود بخشید امادرواقع بهره وری کارایی واثربخشی را دربرمی گیردومنظور ازکارایی همان نسبت بروندادبه درونداداست که صرفا چگونگی استفاده ازمنابع سازمانی رانشان می دهدوجنبه مقداری ندارد.

اهمیت وهدف بهره وری درکتابخانه

هدف از ارزیابی عملکرد شناخت ضعف وقوت کارکنان وهدایت آنان بمنظور افزایش کارایی واثربخشی سازمان می باشد ودریک نگرش نظام یافته آثار وتبعات بالندگی وشکو فایی کارکنان متوجه سازمان وجامعه می شود.

دراهمیت کتابخانه هاکافی است به گفته ای" لسلی تی مورتن" اشاره نمودکه آن راهمپایه آزمایشگاه می دانند وبه دلیل نقشی که این علم درجامعه دارد به همین دلیل مسئولیت  ووظایف کسانی که درمراکز اطلاع رسانی انجام وظیفه می نمایند ازحساسیت بیشتری  برخوردار بوده واگر کمیت وکیفیت  کتابخانه راناشی ازعامل منابع موجود دانسته شودمی توانیم بهره وری وهمچنین رضایت ارباب رجوع را ازمنابع تحت تاثیر قرارداد ومنابع کتابخانه هارا می توان به دو دسته تقسیم کرد یکی منابع انسانی شامل مدیر وکتابداران وسایر کارکنان ودیگر منابع مجموعه شامل کتاب ها،پیایندها ،مواد سمعی وبصری وامکانات وتسیهلات رایانه ای است.

کتابخانه سیستم  زنده وپویابوده که ارتقای آن درپیشرفت جامعه بسیار حایز اهمیت می باشدوباخط مشی جامع می توان اهداف کتابخانه راباتوجه به اهداف سازمان مادر ویانیاز جامعه تعیین نمود ودرجهت رسیدن به آن اهداف گام برداشت امادرزمینه افزایش بعد کارایی بهره وری کتابخانه عوامل سخت افزاری ونرم افزاری معتددی دخیل می باشندوازبین این عوامل عامل انسانی ونیروی کارمهمترین عامل به شمار می رودچون تاثیر نیروی انسانی بهره وری اثردوسویه داردوکتابداران که واسطه اطلاعات وجامعه می باشندنقش کلیدی درتبادل واشاعه اطلاعات دارندبنابراین بمنظورارتقاء بهره وری کتابخانه هاتامین نیروی انسانی یکی ازاهداف مهم تلقی می گرددوعوامل بیشمار دیگری بربهره وری نیروی انسانی موثراست که مهمترین آنها عوامل انگیزشی ،مدیریتی ،آموزش ومحیط کار می باشد.وانگیزه ازجمله عواملی است که بسیار موردتوجه بوده است واهمیت این عامل نیز به این دلیل است که انسان فاقد انگیزه به ماشین بدون دوخت تبدیل می شود وبرانگیختن عاملی می باشدکه بعنوان کلیدی ترین عنصر سازمان بکار،افزایش کارایی وبازدهی را دنبال می کند ومنظور ارتقاء وبهبود بهره وری کتابخانه ها به تامین نیروی انسانی توجه بیشتری معطوف گردد وعوامل ایجاد انگیزه درکتابداران مورد توجه باشد.ازآنجا که عوامل مدیریتی ایجاد انگیزه ازنظر پاسخ دهندگان مهمتر تلقی شده باید به این عامل بیش ازسایر عوامل توجه شود ودرارائه مسئولیتهابه کتابداران ،تجربه وعلاقه آنهامدنظر باشد.ازنیروهای ساعی قدردانی بعمل آیدووجه مناسبی جهت ابراز عقیده برای کتابداران فراهم گردد.شرایط فراهم شدن کتابداران ازنظر شغلی احساس امنیت نمایندودور ه های آموزشی وبازآموزی برای کتابداران برگزار شود.

عوامل بهره وری درکتابخانه وارزش افزوده

یکی ازعوامل مهمی که تاثیرقابل توجهی به بهره وری داردومی توانند نقش موثری درافزایش آن داشته باشندآموزش می باشدوفنون وطرحهای ارتقای بهره وری نمی تواندبدون پرسنل آموزش دیده ایجادوبکارگرفته شودوهرچه آموزش بانیازشغلی هماهنگی داشته باشدازآموزش وشغل خودبهره بیشتر می توان برد.

میزان رضایت استفاده کنندگان وتنوع خدماتی که ارائه می گردد وسودمندی آنها ازجمله عواملی بوده که دربهره دهی تاثیردارد ابنیگهوس عوامل تاثیر گذار دربهره وری را آموزش استفاده کننده ،امانت،کیفیت مجموعه،بودجه،ساختمان ،دسترسی فیزیکی به منابع  و... می دانند که ازطریق برنامه ریزی راهبردی می توان عوامل موثر دربهره وری را شناسایی کرد وشرایط مختلف یعنی رابطه بین فعالیتها واولویتها آنهاراتعیین کردوباشناسایی این عوامل معیارهای لازم برای سنجش بهره وری نیز تعیین می گردد.

 یکی ازعوامل که به ایجاد پایدارشدن بهره وری کمک می کنند ارزش افزوده می باشد که مدیر کتابخانه وتمام کتابداران باید دریابند ونیز اعتقاد داشته باشند که بسیاری ازموارد کارکردهای کتابخانه می تواند دارای ارزش افزوده باشدگزینش کتاب وسایر موادکتابخانه ای وکسانی که می توانند ازموادکتابخانه درهروقت استفاده نمایندوفراهم آوردن شرایط استفاده سایر کتابخانه هااز منابع موجب بالا رفتن ارزش افزوده می شود فهرست نویسی ورده بندی وذخیره اطلاعات نیز دارای ارزش افزوده می باشدومدیر کتابخانه می بایست شرایط استفاده هرکتابخانه رابیشتر کند وایجاد دسترسی  همگانی به منبع ازطریق دور به فهرست کتابخانه ازدیگر راههای ارزش افزوده می باشد ورشد فکری ومهارتی کتابداران نیز بعنوان مهمترین ارزش افزوده تلقی می گرددودرواقع رشد فکری پیش نیاز بهره وری بوده ومدیر کتابخانه وکتابداران بایدشرایط لازم را برای رشد فکری ومهارتی بوجود آورند.بهبود بهره وری ازطریق تکنولوژی ،نگرش مدیر ویاسازمان متبوع نسبت به افزایش بهره وری کتابداران که تصور براین می باشدکه استفاده ازفن آوری جدیدکمیت کار می بایست افزایش داشته باشد.

عوامل تغییر وبهره وری درکتابخانه ها

بشرموجود تغییرپذیراست که ازتوانائیهای خاص برخورداربوده که می توان آنهاراتحت نظام آموزش به تدریج ازقوه بفعل تبدیل کردوازمواهب آن استفاده نمود.

یکی ازویژگیهاومشکلات کتابخانه هاعدم تمایل کارکنان برای تغییر دراولویت کاری مقاومت دربرابرتغییر ات محیط،تکنولوژی ونداشتن انعطاف لازم برای برخورد مناسب باطیف زیاد مراجعین ونیازهای متنوع آنهابوده وتغییر یک پدیده بزرگ آفرینش می باشدکه همواره باآن مواجه می باشیم  کودکی به جوانی می رسد وجوانی به میانسالی وپیری تبدیل می گردد وفهم ودرک واحساس وخواسته های آدمی تغییر می کندجوامع وسازمانها نیز مانندهرموجود زنده تغییرپذیر ودرحال تغییراست .کتابداران نیز همانند سایر کارکنان سازمانها بامحیطی که بوسیله تدوام توصیف گردیده همواره باسرعت تغییر،روبرواست واین تغییر درنحوه کاروفعالیتها به سرعت به اجزای سازمان منتقل می گرددوآثارآن قابل رویت بوده وبرای دستیابی به موفقیت دراین محیط مدیران کتابخانه بایستی خود وسازمانشان راآماده نموده ومی بایست با زیرکی تمام مدیریت تغییر رابرعهده بگیردکه آن تحصیل آگاهی وکمال یابی ازارزش واحترام برخودارشودنیروی انسانی متخصص وکارآمدبابهره وری بالایکی ازعوامل اساسی دستیابی کشورها به پیشرفتهای علمی وصنعتی ودرنهایت توسعه اقتصادی می باشد.

نیروی انسانی وبهره وری

نیروی انسانی یکی ازبزرگترین منابع هرسازمان می باشدکارایی واثربخشی هرسازمان تاحدود زیادی بستگی به کاربرد صحیح وموثرمنابع انسانی داردوباآموزش می توان سطح تخصص افرادراافزایش داده تابتوانندبنحوبهتری وظایف شغلی خودراانجام دهندوآموزش به معنای ایجادتغییرات مطلوب دررفتارانسانها می باشند.

بمنظور افزایش بهره وری به کارگیری کتابداران درانجام امورگوناگون مناسب باید باتوان آنها باشدمدیران کتابخانه هاباید به فکر آموزش ویابعبارتی دراندیشه ایجادوافزایش سوادکتابداران باشند ودرکتابخانه هامنظورازبهره وری استفاده بهینه ازمنابع موجود کتابخانه به منظور جلب رضایت ارباب رجوع است که درمجموع نیروی انسانی  ابزار،امکانات ،تسهیلات وخدمات کتابخانه رادربرمی گیرد.

نظام شایسته سالاری یکی ازمهمترین اصول دیوان سالاری به شمارمی رودبرخورداری چنین نظامی مستلزم ابزارهای مناسب برای ارزیابی عملکرد نیروی انسانی می باشد اکثرمدیران فلسفه وضرورت ارزشیابی عملکرد را پذیرفته اندوازنظر مدیریت رفتارسازمانی درک رفتارگذشته ،پیش بینی رفتارآینده هدایت وتغییروکنترل رفتارافراد وگروههادرسازمان ازمهمترین فعالیت مدیران درمهارت انسانی می باشدکه به متغیرهای بهره وری ورضایت شغلی محدودمی شودودرحقیقت مدیران تنهانیروی نمی باشندکه دربهره وری سازمان تاثیرداشته باشندولی تجربه نشان داده است که افزایش عملکرد آنان دربهره وری سازمان تاثیرمستقیم ومعنی داردارد.

امروز کمتر کتابخانه ای می توان یافت که امکانات جدیداطلاعات ورایانه درآنجا نباشدبنابراین کتابداران که دراین مراکز جذب می گردنددرطول دوره تحصیل خود کاربرد این فن آوریهارا فرا می گیرندتابتوانددرعرضه رقابت وموقغیت شغلی خودرا بهبود بخشند.

بهبود بهره وری درکتابخانه ها با نیروی انسانی وآموزش کتابداران وغنی نمودن مجموعه کتابخانه می باشد که میتواند باعث افزایش وبالا بردن سطح کارایی واثربخشی درکتابخانه ها کمک نمایندوسبب رشد وپیشرفت  آن  شود.واز این مقاله نتیجه گرفته می شود که اگر بخواهیم کارایی کتابخانه هارا بالا ببریم دراول کار باید اندیشه ای جهت آموزش کتابداران وکارکنان آن دررابطه با آموزشهای شغلی وفن آوری اطلاعات وعمومی داشته باشیم وپس می بایست برنامه هار ا طوری برنامه ریزی نمود که ارباب رجوع ومراجعین به کتابخانه درآموزشهای استفاده ازمنابع کتابخانه توسط مدیر وکتابدار برای اعضا تدارک دیده شود تاآنهابهتر بتواند ازمنابع استفاده نمایندواگر کتابها وپیایندها ومواد کتابخانه ای دیگر به کتابخانه افزوده گردد باعث اثربخش شدن وغنی گردیدن مجموعه کتابخانه میگردد وموجب می شودکه افراد زیادی به کتابخانه ها مراجعه کرده وسبب پر بار نمودن وافزایش اعضاء درکتابخانه ها می گردد وبهره وری رادرکتابخانه افزایش می دهد وموجب رونق درآنجا می شود.

فهرست منابع

1-حری،عباس :مروری براطلاعات واطلاع رسانی، تهران، نشر دبیرخانه هیات امنای کتابخانه های عمومی کشور،1372.

2- ابطحی،حسن : بهره وری ،بابک کاظمی،تهران موسسه مطالعات وپژوهشهای بازرگانی،1375.

3- رمزگویان،غلامعلی : تحقیقی پیرامون رابطه آموزش وبهره وری درشیو ههای ارتقای بهره وری نیروی انسانی،تهران،مرکز مدیریت دولتی،1375.

4- ساعتچی،محمود : روانشناسی بهره وری ،تهران،نشرکتابدار،1376.

5- اسدی گرگانی،فاطمه : بهره وری درکتابداری واطلاع رسانی،تهران،نشرکتابدار،1380.


ابزار و قالب وبلاگ :: تم ویوز

لينك | نوشته شده در شنبه ٤ آبان ۱۳٩٢ساعت ٤:٥٢ ‎ب.ظ توسط کانون امام حسین(ع) نظرات ()